Wielu użytkowników systemów satelitarnych w Polsce, szczególnie tych korzystających z platformy Canal+, zastanawia się nad poszerzeniem dostępu do treści telewizyjnych o kanały brytyjskie dostępne z satelity Astra 28.2°E. To pytanie jest szczególnie aktualne w dobie rosnących oczekiwań dotyczących różnorodności programowej i jakości obrazu. W odpowiedzi na te potrzeby, postanowiliśmy dokładnie przyjrzeć się technicznym aspektom tego zagadnienia, weryfikując najnowsze informacje dostępne u dystrybutorów sprzętu i w serwisach instalatorskich. Okazuje się, że temat jest znacznie bardziej złożony niż mogłoby się wydawać na pierwszy rzut oka, a sukces całego przedsięwzięcia zależy od szeregu czynników, począwszy od posiadanego dekodera, a skończywszy na precyzyjnym ustawieniu całego systemu antenowego. W poniższym materiale krok po kroku przeanalizujemy każdy z tych elementów, opierając się na fachowej wiedzy i praktycznych doświadczeniach monterów cyfra.tv, którzy na co dzień zajmują się takimi instalacjami.

Architektura systemu Canal+ a ograniczenia sprzętowe

Standardowy dekoder Canal+ 4K, oferowany abonentom platformy, został zaprojektowany i skonfigurowany przede wszystkim do odbioru sygnału z satelitów Hotbird 13°E oraz Astra 19.2°E. Są to pozycje orbitalne, z których nadawana jest większość kanałów w pakietach Canal+ oraz Polsat. Urządzenie to, takie jak popularny model Golden Interstar lub Starsat, posiada wstępnie zaprogramowane oprogramowanie oraz listę kanałów dostosowaną właśnie do tych satelitów. Jego tuner, choć technologicznie zaawansowany, może nie obsługiwać wszystkich parametrów transmisji używanych przez nadawców na Astra 28.2°E. Chodzi tutaj przede wszystkim o specyficzne rodzaje modulacji, symbol rate czy systemy kodowania, które są charakterystyczne dla rynku brytyjskiego. Co więcej, firmware dekodera jest często blokowany przez operatora, uniemożliwiając ręczne dodanie nowej pozycji satelitarnej lub szczegółową edycję ustawień transponderów. Oznacza to, że nawet jeśli sygnał z Astra 28.2°E jest technicznie możliwy do odebrania w danej lokalizacji, standardowy dekoder Canal+ 4K może go po prostu "nie zobaczyć" lub nie być w stanie go zinterpretować. W takich sytuacjach niezbędny okazuje się zakup i instalacja dodatkowego, niezależnego od platformy, odbiornika satelitarnego typu FTA (Free-to-Air).

Niezależny odbiornik FTA jako klucz do brytyjskich kanałów

Dedykowany dekoder FTA to urządzenie przeznaczone do odbioru wolnych, niezakodowanych kanałów satelitarnych z dowolnej pozycji orbitalnej. Jego główną zaletą jest pełna swoboda konfiguracji. Użytkownik może samodzielnie dodawać satelity, transpondery i skanować dostępne kanały. Na polskim rynku, w sklepach takich jak SatSklep czy DIPOL, dostępnych jest wiele modeli tych urządzeń, w wersjach zarówno HD, jak i 4K. Do popularnych i dobrze ocenianych przez instalatorów marek należą między innymi Octagon, TechniSat czy Strong. Wybór konkretnego modelu zależy od indywidualnych potrzeb i wymaganego standardu obrazu.

Większość nowoczesnych dekoderów FTA doskonale radzi sobie z sygnałem z Astra 28.2°E, poprawnie odczytując wszystkie parametry techniczne transmisji. Co istotne, taki odbiornik podłącza się równolegle do istniejącej instalacji. W praktyce oznacza to konieczność zamontowania dodatkowej głowicy (LNBF) na antenie lub użycia przełącznika DiSEqC, który pozwoli na współdzielenie jednej czaszy przez dwa niezależne odbiorniki: Canal+ i FTA. To zadanie, choć dla doświadczonego montera jest standardowe, dla laika może być sporym wyzwaniem, dlatego często zaleca się skorzystanie z usług profesjonalisty, który precyzyjnie połączy cały system i skonfiguruje sprzęt.

Kluczowy element: konfiguracja anteny satelitarnej

Sam zakup dekodera FTA to dopiero połowa sukcesu. Najważniejszym etapem jest prawidłowe ustawienie i konfiguracja anteny satelitarnej pod kątem odbioru z Astra 28.2°E. W Polsce, ze względu na położenie geograficzne, satelita ten znajduje się nisko nad horyzontem, w kierunku południowo-zachodnim. Dla centralnej części kraju, na przykład dla miejscowości podwarszawskich jak Pruszków czy Piaseczno, kąt elewacji wynosi około 28-30 stopni, a azymut około 228-230 stopni. Te wartości są jednak jedynie przybliżone i muszą być zweryfikowane w terenie za pomocą miernika sygnału lub zaawansowanego programu symulacyjnego. Do poprawnego odbioru brytyjskiej wiązki satelitarnej niezbędna jest antena o odpowiedniej średnicy. Podczas gdy dla Hotbirda czy Astry 19.2°E często wystarcza czasza o średnicy 60-80 cm, to dla Astra 28.2°E w niektórych rejonach Polski, szczególnie na północy i zachodzie kraju, konieczne może być użycie anteny o średnicy 90 cm, a nawet 100-120 cm, aby zapewnić stabilny odbiór podczas gorszych warunków atmosferycznych. Jakość sygnału zależy też w dużej mierze od samej głowicy. Zaleca się stosowanie wydajnych, jedno- lub dwuwyjściowych konwerterów o niskim współczynniku szumów, takich jak model Inverto Black Ultra lub TechniSat TSF-32, które są powszechnie dostępne w ofercie sklepów instalatorskich.

Różnice pomiędzy wiązką szeroką a wiązką UK na Astra 28.2°E

Satelita Astra 28.2°E emituje sygnał w kilku różnych wiązkach, które są zorientowane na różne regiony Europy. Zrozumienie tego rozkładu jest kluczowe dla powodzenia instalacji. Podstawowy podział dotyczy wiązki szerokiej (europejskiej) oraz wiązki UK (brytyjskiej, zwanej też spot beam). Wiązka szeroka, jak nazwa wskazuje, pokrywa swoim zasięgiem praktycznie całą Europę, w tym Polskę. Jednak nadawane są w niej głównie kanały płatne, przeznaczone dla zagranicznych abonentów brytyjskich platform, oraz nieliczne kanały free-to-air. Znacznie bardziej interesująca jest wiązka UK, która jest silnie skoncentrowana na terytorium Zjednoczonego Królestwa. To z niej nadawane są wszystkie główne brytyjskie stacje FTA, takie jak BBC One, BBC Two, ITV, Channel 4 czy Channel 5. Niestety, ze względu na swój celowy, wąski charakter, wiązka ta ma bardzo ograniczony zasięg poza Wyspami Brytyjskimi. Jej siła sygnału w Polsce jest stosunkowo niska i mocno zróżnicowana regionalnie. Najlepsze warunki do jej odbioru panują w zachodnich i północno-zachodnich województwach kraju. W centralnej Polsce, w tym w okolicach Warszawy, odbiór jest możliwy, ale wymaga wspomnianej już większej, precyzyjnie ustawionej anteny. Na wschodzie kraju może być już bardzo trudny lub niemożliwy do osiągnięcia. Dlatego przed podjęciem decyzji o instalacji, warto skonsultować się z lokalnym instalatorem, który dysponuje mapami zasięgów i praktyczną wiedzą na temat warunków panujących w danej okolicy.

Dostępne kanały i aspekty prawne

Zakładając, że udało się osiągnąć technicznie stabilny odbiór sygnału z Astra 28.2°E, użytkownik zyskuje dostęp do bogatej oferty kanałów free-to-air. Są to przede wszystkim publiczne stacje brytyjskie: BBC One, BBC Two, BBC Four, CBBC, CBeebies, ITV, ITV2, ITV3, ITV4, Channel 4, Channel 4+1, Channel 5, a także wiele kanałów tematycznych i radiowych. Większość z nich nadawana jest w standardzie HD, a część nawet w rozdzielczości 4K, na przykład podczas transmisji specjalnych wydarzeń sportowych. Należy jednak pamiętać o ważnym aspekcie prawnym i licencyjnym. Treści oferowane przez nadawców takich jak BBC czy ITV są przeznaczone dla widzów zamieszkujących Wielką Brytanię i finansowane z tamtejszej opłaty licencyjnej. Odbiór spoza terytorium UK, nawet przy użyciu legalnego sprzętu FTA, może stanowić naruszenie warunków korzystania z usługi. Co więcej, niektórzy nadawcy stosują techniczne zabezpieczenia, na przykład geoblokadę opartą o adres IP w przypadku usług streamingowych, które uniemożliwiają dostęp do swoich treści online, nawet jeśli posiada się dostęp do satelitarnego sygnału FTA. Jest to kwestia, którą użytkownik powinien wziąć pod uwagę.

Podsumowanie i praktyczne rady

Odbór brytyjskich kanałów FTA z satelity Astra 28.2°E na terenie Polski przy użyciu dekodera Canal+ 4K jako jedynego urządzenia jest niemożliwy z przyczyn technicznych i software'owych. Jednakże, dodanie do instalacji niezależnego, konfigurowalnego odbiornika FTA (w standardzie HD lub 4K) oraz odpowiedniego rozbudowanie systemu antenowego czyni to zadanie realnym do wykonania. Sukces całego przedsięwzięcia zależy od trzech filarów: posiadania odpowiednio dużej i precyzyjnie ustawionej anteny (najczęściej 90-100 cm lub większej w zależności od lokalizacji), zastosowania wysokiej jakości konwertera oraz wyboru dobrego dekodera FTA z elastycznym oprogramowaniem. Ze względu na złożoność procesu konfiguracji i strojenia anteny, zdecydowanie zaleca się skorzystanie z usług wykwalifikowanego instalatora cyfra.tv, który posiada niezbędny sprzęt pomiarowy i doświadczenie w ustawianiu systemów na tę konkretną pozycję. Fachowy monter nie tylko prawidłowo wykona montaż, ale także doradzi najlepszy sprzęt dostosowany do warunków technicznych i budżetu. Dla entuzjastów telewizji satelitarnej, mimo początkowych inwestycji, efekt finalny w postaci dostępu do szerokiego wachlarza brytyjskich programów informacyjnych, rozrywkowych i sportowych może być niezwykle satysfakcjonujący.

Porównanie wybranych dekoderów FTA dostępnych na polskim rynku

Parametry techniczne konwerterów satelitarnych rekomendowanych do odbioru Astra 28.2°E